آذرگشسپ و جهانگير ، يعنى موضوع منظومه‌هاى آذرگشسپ‌نامه و جهانگيرنامه در اين بخش وارد مىگردد . اين بخش حدود 29000 بيت است . « 1 » با توجّه به ويژگىهاى سبكى ، داستان‌هاى بخش اخير را بايد شاعر ديگرى سروده باشد . امّا ژول مول و دكتر صفا تمامى منظومه را سرودهء يك نفر مىدانند و تاريخ سرايش آن را نيز اواخر قرن پنجم و اوايل قرن ششم تعيين كرده‌اند . به گمان نگارنده ، بخش اوّل داستان كه موضوعات كلى آن نقل گرديد - و آن را برزونامهء كهن مىناميم - سرودهء يكى از شعراى قرن هشتم است و بخش دوم - كه از آن به برزونامهء جديد تعبير مىكنيم - سرودهء شاعرى متوسط ، متخلص به عطايى است كه به احتمال قوى در قرن دهم مىزيسته است . اين دو منظومه را گويا در قرن دهم شخصى به يكديگر پيوند مىدهد و از آن نسخه‌اى واحد به وجود مىآورد . « 2 » بسيار محتمل است كه عطايى ( گويندهء برزونامهء جديد ) به چنين كارى اقدام كرده باشد . زيرا وى منظومهء ديگرى به نام بيژن‌نامه دارد كه بسيارى از بيت‌هاى آن را از بيژن و منيژهء شاهنامه انتحال كرده و با افزودن ابياتى به آنها ، به زعم خود ، منظومه‌اى جديد به وجود آورده است . « 3 » به همه‌حال بنابر دلايل زير نسخه‌هاى بزرگ برزونامه از دو بخش تشكيل گرديده است : 1 . تفاوت‌هايى كه در نوع داستان‌هاى اين دو بخش مشاهده مىشود . بخش نخست شامل داستان‌هايى است كه به طريق زندگى و آداب عياران ساخته شده و با

--> ( 1 ) . برزونامهء جديد تأثير فراوانى در شاهنامه‌هاى كردى داشته است . در مقدمهء جلد دوم به اين موضوع خواهيم پرداخت . ( 2 ) . شبيه اين تلفيق را در فرامرزنامه هم مىبينيم ؛ - « مطالعات حماسى » ، نشريهء دانشكدهء ادبيات و علوم انسانى تبريز ، شمارهء 9 / 128 ، ص 85 . ( 3 ) . وى در پايان بيژن‌نامه مىگويد : چو زين داستان دل بپرداختم * سوى رزم برزو همىتاختم به نظر مىرسد كه عطايى پس از نظم بيژن‌نامه ، به سرودن داستان برزو روى مىآورد و ابتدا برزونامهء كهن را به دنبال بيژن‌نامه قرار مىدهد و سپس ديگر قصه‌هاى برزو را ، كه بر سر زبان‌ها بوده است ، به دنبال برزونامهء كهن به نظم مىكشد . نكتهء قابل توجّه آن است كه برزونامهء كهن به تعدادى از دست‌نويس‌هاى شاهنامه الحاق شده است و در بعضى موارد آن را بعد از داستان بيژن و منيژه قرار داده‌اند .